ΟΜΙΛΙΑ VOLODYMYR SHKUROV

19.12.2015

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ

τοῦ Volodymyr Shkurov*

Ἀξιότιμη κυρία Πρόεδρε τοῦ Ὀργανισμοῦ γιὰ τὴν Διάδοση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας, κυρία Ἀριστέα Τόλια,

Κυρίες καὶ κύριοι,

Πρωτίστως, ἐπιτρέψτε μου νὰ εὐχαριστήσω τοὺς διοργανωτὲς αὐτῆς τῆς ἐκδηλώσεως γιὰ τὴν πρόσκληση. Εἶναι τιμή μου, ἰδιαίτερα τὴν χρονιὰ αὐτὴ ποὺ οἱ χῶρες μας γιορτάζουν τὴν 24^η ἐπέτειο ἀπὸ τὴν σύναψη διπλωματικῶν σχέσεων, νὰ παρευρεθῶ στὴν σημερινὴ συνάντηση καὶ νὰ μιλήσω γιὰ τὶς σχέσεις μεταξὺ τῆς Ἑλλάδας καὶ τῆς Οὐκρανίας.

Στὴν Οὐκρανία τώρα ἐδῶ καὶ αἰῶνες μένουν πολλοὶ Ἕλληνες. Ἡ Ἑλληνικὴ ὀργανωμένη κοινότητα, στὴν ὁποία ὑπάρχουν σχολεῖα, πανεπιστήμια καὶ ἐκκλησίες ὅπου καλλιεργεῖται ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα καὶ τὸ Ὀρθόδοξο πνεῦμα, ἀποτελεῖται ἀπὸ 100.000 ἄτομα περίπου. Πολυάριθμα ἑλληνικὰ πολιτιστικὰ σωματεῖα λειτουργοῦν ὑπὸ τὴν ὀμπρέλα τῆς Ὁμοσπονδίας Ἑλληνικῶν Κοινοτήτων τῆς Οὐκρανίας. Σὲ πάνω ἀπὸ 40 κρατικὰ σχολεῖα διδάσκεται ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα, ἡ ἱστορία καὶ ὁ πολιτισμὸς τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα ἐπίσης διδάσκεται στὰ Πανεπιστήμια τοῦ Κιέβου, τῆς Ὀδησσοῦ, τῆς Λεοντούπολης, τοῦ Ντονὲτσκ καὶ ἀλλοῦ. Τὸ Κρατικὸ Πανεπιστήμιο Ἀνθρωπιστικῶν Σπουδῶν τῆς Μαριούπολης ἀποτελεῖ ἕνα σημεῖο πνευματικῆς ἀναγέννησης τῶν Ἑλλήνων τῆς Οὐκρανίας ποὺ προϋποθέτει τὴν ἐκμάθηση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας, τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῶν παραδόσεων καθὼς καὶ τὴν ἐνίσχυση τῆς φιλίας καὶ συνεργασίας μεταξὺ τῶν λαῶν τῆς Οὐκρανίας καὶ τῆς Ἑλλάδος.

Ἡ Πρεσβεία τῆς Οὐκρανίας στὴν Ἑλληνικὴ Δημοκρατία ἔχει στενὲς σχέσεις καὶ μὲ τοὺς Ἕλληνες τῆς Οὐκρανίας. Ὅλες οἱ αἰτήσεις ποὺ ἔρχονται σὲ μᾶς ἀπὸ τὶς περιφέρειες τοῦ Ντονέτσκ, τοῦ Λουγκὰνσκ ἢ τῆς Μαριούπολης, γενικὰ ἀπὸ τὴν ἐμπόλεμη ζώνη, ἐκτελοῦνται μὲ ὅλο τὸν σεβασμὸ καὶ τὴν ὑπευθυνότητα. Ἐκτὸς ἀπὸ τὰ προξενικὰ ζητήματα προσφέρουμε καὶ ἀναγκαία στήριξη σὲ ἄλλες πρωτοβουλίες Ἑλλήνων τῆς Οὐκρανίας, εἴτε πρόκειται γιὰ θέματα ἀνθρωπιστικῆς βοήθειας, εἴτε γιὰ τὴν συμπαράσταση στὴν ὀργάνωση πολιτιστικῶν ἐκδηλώσεων ἢ κατασκηνώσεων τῶν παιδιῶν.

Μόνο ἀπὸ τὶς φετινὲς ἐπαφές μας μὲ τοὺς Ἕλληνες τῆς Οὐκρανίας θὰ μποροῦσε νὰ θυμηθεῖ κανεὶς π.χ. τὴν συνάντηση ποὺ ἔγινε στὶς 26 Μαΐου στὴν Πρεσβεία μας στὴν Ἀθήνα, τότε ποὺ ἡ ἀντιπροσωπεία ἀπὸ τὴν Μαριούπολη καὶ τὰ ἑλληνικὰ χωριὰ παρουσίασαν τὴν κατάσταση στὴν ἐμπόλεμη ζώνη τῆς Ἀνατολικῆς Οὐκρανίας. Τότε εἶχαν ἔρθει στὴν Πρεσβεία μας ὁ βουλευτὴς τοῦ Κοινοβουλίου τῆς Οὐκρανίας καὶ πρώην Περιφερειάρχης τοῦ Ντονέτσκ, κος Σ. Ταρούτα, ἡ Πρόεδρος τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν Ἑλληνικῶν Συλλόγων τῆς Οὐκρανίας, κα Ὀ. Προτσένκο-Πιτσαντζί, ὁ Δήμαρχος τῆς κωμόπολης Σαρτανᾶ, κος Σ. Μαχσμά, ἡ συντονίστρια τῆς κοινωνικῆς πρωτοβουλίας ἐθελοντῶν τῆς Μαριούπολης «Μαζί», κα Ἀ. Χαντζίνοβα καὶ ἄλλοι. Στὴν ἐκδήλωση, ἔλαβαν ἐπίσης μέρος καὶ ἐκπρόσωποι τοῦ διπλωματικοῦ σώματος, τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, τῶν τοπικῶν ἀρχῶν, τῶν ἐπιχειρηματικῶν, ἐκπαιδευτικῶν καὶ πολιτιστικῶν κύκλων, παρουσιάστηκαν οἱ φωτογραφικὲς ἐκθέσεις «Ντονμπάς», «Ἕλληνες τῆς Οὐκρανίας», «Μαριούπολη, Ἀνατολικὴ συνοικία», «Ἐθελοντὲς», ντοκιμαντὲρ «Σαρτανὰ» καὶ στὸ τέλος τῆς ἐκδηλώσεως ἐκτελέστηκε ὁ Ὕμνος τῶν Ἑλλήνων τῆς Οὐκρανίας ἀπὸ τὴν διακεκριμένη Οὐκρανὴ τραγουδίστρια Ἑλληνικῆς καταγωγῆς, γεννημένη στὴν κωμόπολη Σαρτανά, τὴν κα Τ. Κατσί.

Ἐκ τῶν ὑστέρων λάβαμε στὴν Πρεσβεία μας καὶ μία ἐπιστολὴ ἀπὸ τὴν Πρόεδρο τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν Ἑλληνικῶν Συλλόγων τῆς Οὐκρανίας κα Ὀ. Προτσένκο-Πιτσαντζὶ τὴν ὁποία σας παραθέτουμε:

03 Ἰουνίου τοῦ 2015
Ὁμοσπονδία Ἑλληνικῶν Συλλόγων Οὐκρανίας
Ἐπιστολὴ Εὐγνωμοσύνης

«Ἀξιότιμε κύριε Βλαδίμηρε,

Ἐκ μέρους τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν Ἑλληνικῶν Συλλόγων τῆς Οὐκρανίας καὶ ἐμοῦ προσωπικῶς ἐπιτρέψτε μου νὰ σᾶς ἐκφράσουμε τὴν εὐγνωμοσύνη γιὰ τὴν φιλόξενη ὑποδοχὴ στὴν Πρεσβεία ὅπου κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ἄριστης ὀργανωμένης βραδιᾶς φιλίας, μᾶς δόθηκε ἡ εὐκαιρία νὰ ἐνημερώσουμε τὸ κοινὸ γιὰ τὰ γεγονότα στὸ Donbas συμπεριλαμβανομένης τῆς Μαριούπολης, ὅπως καὶ στὰ Ἑλληνικὰ χωριὰ ποὺ βρίσκονται στὴν ἐμπόλεμη ζώνη.

Ἡ συμπαράστασή σας ἦταν ἀνεκτίμητη. Νὰ δεχθεῖτε συμβολικὴ ὑπόκλιση καὶ ἐγκάρδια λόγια εὐγνωμοσύνης γιὰ τὸ δικό σας ὄχι καὶ εὔκολο ἔργο, ποὺ γιὰ μᾶς ἔγινε πραγματικὴ πηγὴ νοημοσύνης καὶ πνευματικότητας.

Εὐχόμαστε σὲ σᾶς ὑγεία, κάθε εὐτυχία καὶ οἰκογενειακὴ ζεστασιά!
Εὐχόμαστε τὸ ἀκούραστο ἔργο σας νὰ σᾶς ἐμπνέει σὲ νέους ὁρίζοντες γιὰ ἐπαγγελματικὴ μακροζωία, νὰ ἔχετε ὑγεία καὶ εὐτυχία ἐσεῖς καὶ οἱ δικοί σας ἄνθρωποι.

Μὲ τὶς καλύτερες εὐχές,
Ἀλεξάνδρα Προτσένκο-Πιτσατζή».

Ἀπὸ τὶς φετινὲς ἐπαφὲς μὲ τοὺς Ἕλληνες τῆς Οὐκρανίας στὸ πλαίσιο τοῦ Προγράμματος τῆς Οὐκρανικῆς Πρεσβείας γιὰ τὴν κατασκήνωση παιδιῶν ἀπὸ τὴν Οὐκρανία στὴν Ἑλλάδα μπορεῖ νὰ ἀναφερθεῖ ἡ παραμονὴ 60 παιδιῶν ἀπὸ τὶς περιφέρειες Λουγκὰνσκ καὶ Ντονέτσκ, ἀπὸ τὴν ἐμπόλεμη ζώνη δηλαδή, τὸν Αὔγουστο τοῦ 2015. Τὰ προαναφερόμενα παιδιὰ πήγαν σὲ κατασκήνωση στὸ διαπολιτιστικὸ Κέντρο στὸ Πεντάλοφο τῆς Κοζάνης. Στὶς 28 Αὐγούστου τοῦ 2015 στὴν κωμόπολη Πεντάλοφο Κοζάνης ἔγιναν ἑορταστικὲς ἐκδηλώσεις ποὺ εἶχε ὀργανώσει ἡ τοπικὴ κοινότητα πρὸς τιμὴν τῶν παιδιῶν ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴ Οὐκρανία. Πήγαμε μὲ τοὺς διπλωμάτες τῆς Πρεσβείας καὶ τοῦ Προξενείου μας στὴν Θεσσαλονίκη νὰ τοὺς χαιρετήσουμε καὶ νὰ προσφέρουμε στὰ Οὐκρανόπουλα δῶρα γιὰ τὸ νέο σχολικὸ ἔτος. Καὶ ἐπειδὴ στὴν Οὐκρανία ἐκείνη τὴν μέρα ἦταν ἡ ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, δωρίσαμε στὴν τοπικὴ κοινότητα Πεντάλοφου ἕνα ἀντίγραφο τῆς θαυματουργῆς εἰκόνας τῆς Παναγίας.

Ἀπὸ τότε ἔχουμε λάβει πολλὲς ἐπιστολὲς ἀπὸ τὸ Λουγκὰνσκ καὶ τὸ Ντονὲτσκ μὲ λόγια εὐγνωμοσύνης ἀπὸ τὰ παιδιὰ καὶ τοὺς συνοδούς τους, τὶς ὁποῖες μεταβιβάσαμε στοὺς Ἕλληνες ποὺ μᾶς ἔχουν βοηθήσει.

Στὶς 8 Σεπτεμβρίου τοῦ 2015 μαζὶ μὲ τὸν Πρύτανη τοῦ Οὐκρανικοῦ Πανεπιστημίου ἀνθρωπιστικῶν σπουδῶν, κο Κωνσταντῖνο Μπαλαμπάνοφ, πραγματοποιήθηκε συνάντηση ἐργασίας μὲ τὴν Δήμαρχο Ζωγράφου, κυρία Τίνα Καφατσάκη. Συζητήσαμε τὰ θέματα ἐντατικοποίησης τῆς συνεργασίας μεταξὺ τῶν Δήμων Μαριούπολης (Οὐκρανία) καὶ Ζωγράφου (Ἑλλάδα) στὸν ἀνθρωπιστικὸ τομέα, ὅπως καὶ τὴν διεξαγωγή, στὴν βάση τοῦ Δήμου Ζωγράφου καὶ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, τῶν πολιτιστικῶν ἐκδηλώσεων «Οὐκρανικὸς πολιτισμός».

Στὶς 9 Σεπτεμβρίου τοῦ 2015 μὲ τὸν πρύτανη τοῦ Οὐκρανικοῦ Πανεπιστημίου Ἀνθρωπιστικῶν Σπουδῶν κο Κωνσταντῖνο Μπαλαμπάνοφ κάναμε ἐπίσκεψη στὸ Οἰκονομικὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν. Στὸ πλαίσιο τῆς ἐπίσκεψης ἔγινε συνάντηση μὲ τὸν Πρύτανη τοῦ Οἰκονομικοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, κο Κωνσταντῖνο Γάτσιο. Συζητήσαμε τὰ θέματα ἐντατικοποίησης τῆς Ἑλληνο-Οὐκρανικῆς συνεργασίας στὸ ἐπιστημονικὸ καὶ ἐκπαιδευτικὸ τομέα, ὅπως καὶ τὴν συμμετοχὴ τῶν Οὐκρανῶν φοιτητῶν στὸ Εὐρωπαϊκὸ πρόγραμμα «Erasmus +». Στὴν συνάντηση ἐπίσης ἔλαβαν μέρος οἱ Ἀντιπρυτάνεις, κύριοι Ἐμμανουὴλ Γιακουμάκης καὶ Μυκόλα Τροφίμενκο.

Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι γιὰ τὸ 2016 ἔχουμε κιόλας ἐξασφαλίσει τὴν συμμετοχὴ τῶν Ἑλληνικῶν καλλιτεχνικῶν συγκροτημάτων ἀπὸ τὴν Μαριούπολη στὸ 12^ο Παγκόσμιο Φεστιβὰλ Παραδοσιακῶν Χορῶν ποὺ πρόκειται νὰ γίνει στὴν Πάτρα.

Ἔχουμε ἀκόμη πολλὰ νὰ ποῦμε γιὰ τὶς ἐποικοδομητικὲς σχέσεις τῆς Πρεσβείας τῆς Οὐκρανίας στὴν Ἑλληνικὴ Δημοκρατία μὲ τοὺς Ἕλληνες τῆς Οὐκρανίας.

Ἀπὸ τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς μου εὔχομαι ἡ κατάσταση στὴν Ἀνατολικὴ Οὐκρανία, ὅπου μένουν οἱ περισσότεροι Ἕλληνες, νὰ ὁμαλοποιηθεῖ ὅσο τὸ δυνατὸν πιὸ γρήγορα. 

Ὁλοκληρώνοντας τὸν χαιρετισμό μου θὰ ἤθελα νὰ σταθῶ λίγο στὸ θέμα τοῦ φιλελληνισμοῦ στὴν Οὐκρανία. Τὸ φαινόμενο αὐτὸ σίγουρα ὑπάρχει, καὶ ὑποδεικνύεται μὲ τὴν παρουσία ἀνθρώπων στὴν Οὐκρανία μὲ ξεκάθαρα φιλελληνικὰ αἰσθήματα. Ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς πολλοὺς ποὺ ὑπάρχουν, νὰ σημειώσω ἐδῶ μόνο τοὺς καθηγητὲς τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Κιέβου τὴν κυρία Τατιάνα Τσερνισέβα καὶ τὸν κύριο Ἀνδρί Μπιλέτσκι.

Καὶ οἱ δύο δυστυχῶς ἔφυγαν ἀπὸ τὴν ζωή. Θὰ ἤθελα νὰ ἀναφερθῶ σὲ ἕνα ποίημα τοῦ καθηγητῆ Ἀνδρί Μπιλέτσκι ποὺ γράφτηκε μάλιστα στὰ Ἑλληνικά.

Ἀνήκοντας ἐνσυνείδητα στὸ πλαίσιο ὅπου «καὶ τὸ τῶν Ἑλλήνων ὄνομα πεποίηκε μηκέτι τοῦ γένους, ἀλλὰ τῆς διανοίας δοκεῖν εἶναι καὶ μᾶλλον Ἕλληνας καλεῖσθαι τοὺς τῆς παιδεύσεως τῆς ἡμετέρας ἢ τοὺς τῆς κοινῆς φύσεως μετέχοντας» σὲ ἕνα ποίημά του μὲ τίτλο «Εἶμαι Ἕλληνας» ἔγραφε:

Σᾶς φαίνεται παράξενο;
Ἀλήθεια: ὁ πατέρας μου δὲν ἦταν Ἕλληνας,
Ἀλήθεια: ἡ μητέρα μου δὲν ἦταν Ἑλληνίδα,
Καὶ ὅμως ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶμαι Ἕλληνας,
Ἀντίθετα στὴν ἐγγραφὴ ποὺ εἶναι στὸ διαβατήριο.
Δὲν ἔχω γεννηθεῖ στὴν Ἑλλάδα,
Ἀλλὰ ἐκείνη ἔγινε ἡ πατρική μου γῆ,
Καὶ τὴν ἀγαπῶ τὴν χώρα τῶν Ἑλλήνων.
Δὲν ξέρω τὶ θὰ ποῦν οἱ Ἕλληνες
Γιὰ τὸν ἑλληνισμό μου, ἂν εἶν' ἀλήθεια:
Μὰ ἐγὼ ἐπιμένω νὰ εἶμαι ὁ δικός τους.

Εὔχομαι κάθε ἐπιτυχία στὴν σημερινὴ ἐκδήλωση καὶ στὴν περαιτέρω δραστηριότητα.

Σᾶς εὐχαριστῶ γιὰ τὴν προσοχή σας.

* Ὁ Volodymyr Shkurov εἶναι Πρέσβης τῆς Οὐκρανίας στὴν Ἑλλάδα.