ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΧΙΛΤΟΝ ΤΗΝ 21.12.2013 ΜΕ ΘΕΜΑ «ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ;»

τοῦ Β. Σηφακάκη*

Κυρίες καὶ Κύριοι,

Ἐκ μέρους τοῦ Ὀργανισμοῦ γιὰ τὴν Διάδοση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας, τὸν ὁποῖο ἐκπροσωπῶ, ὡς ἀντιπρόεδρος, ἔχω τὴν χαρὰ καὶ τὴν τιμὴ νὰ σᾶς καλωσορίσω σ’ αὐτὴ τὴν φιλόξενη αἴθουσα τοῦ Χίλτον, στὴν ἀποψινὴ ἡμερίδα μὲ θέμα «Χρειαζόμαστε τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ στὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν Κόσμο;» τὴν ὁποία διοργανώνει ὁ Ὀργανισμός μας σὲ συνεργασία μὲ τὸν Ὅμιλο Εὐρωπαϊκῶν Ἑταιρειῶν Καθηγητῶν Κλασικῶν Γλωσσῶν καὶ Πολιτισμῶν (Euroclassica) καὶ τὸ σχολεῖο Ἑλληνικῶν «Μέγας Ἀλέξανδρος». Εὐχαριστοῦμε θερμὰ ὅλους τοὺς ἐκλεκτοὺς προσκεκλημένους καὶ παρισταμένους καὶ πολὺ περισσότερο τοὺς ὁμιλητὲς ποὺ σὲ λίγο θὰ μᾶς δώσουν τὴν ἐμπεριστατωμένη ἄποψή τους γιὰ τὸ θέμα.

Ἡ Ἡμερίδα αὐτὴ ἐντάσσεται στὰ πλαίσια τῶν δραστηριοτήτων τοῦ Ὀργανισμοῦ μας ποὺ ἔχει σχεδὸν ἀποκλειστικό του σκοπὸ τὴν διάδοση τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας, αὐτὸ ἄλλωστε ποὺ ἐπαγγέλλεται καὶ μὲ τὸν τίτλο του.

Παρὰ τὶς ἀντίθετες ἀπόψεις, ποὺ εἶναι κυρίως συντεχνιακές, πιστεύουμε ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα ἔχει μία ἀδιάσπαστη συνέχεια καὶ ὁμιλεῖται κατὰ τὶς συμβατικὲς τοποθετήσεις τουλάχιστον ἐπὶ 4.000 χρόνια. Ἡ συνεχὴς καὶ ἀδιάκοπη χρήση της ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀκόμα καὶ σήμερα μιλοῦμε τὴν ἴδια γλῶσσα τοῦ Ὁμήρου. Κι αὐτὸ γιατὶ σχεδὸν ὅλες οἱ Ὁμηρικὲς λέξεις ἔχουν διασωθεῖ στὴν παραγωγὴ λέξεων ἢ καὶ αὐτούσιες.

Ἔτσι, λοιπόν, ἡ ἀναγκαιότητα τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς προκύπτει ἀβίαστα. Ἀλλὰ γι’ αὐτὸ θὰ μᾶς μιλήσουν ἀναλυτικὰ οἱ ὁμιλητές μας. Ἐγὼ ἁπλὰ θὰ ἐκφράσω κάποιες ἀπόψεις γνωστῶν πνευματικῶν ἀνθρώπων ποὺ ἀσχολήθηκαν μὲ τὸ θέμα.

Ὁ Ὀδ. Ἐλύτης εἶπε : «ἐγὼ δὲν ξέρω νὰ ὑπάρχει παρὰ μία γλῶσσα. Ἡ ἑνιαία Ἑλληνικὴ Γλῶσσα. Τὸ νὰ λέει ὁ Ἕλληνας ποιητής, ἀκόμα καὶ σήμερα, ὁ οὐρανός, ἡ θάλασσα, ὁ ἥλιος, ἡ σελήνη, ὁ ἄνεμος ὅπως τὸ ἔλεγαν ἡ Σαπφῶ καὶ ὁ Ἀρχίλοχος δὲν εἶναι μικρὸ πράγμα. Εἶναι πολὺ σπουδαῖο. Ἐπικοινωνοῦμε κάθε στιγμὴ μιλώντας μὲ τὶς ρίζες ποὺ βρίσκονται ἐκεῖ. Στὰ Ἀρχαῖα». Ὁ Μανόλης Τριανταφυλλίδης τόνισε: «Ἡ νέα μας γλῶσσα εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἀρχαία, ἀδιάκοπα μιλημένη ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸ Ἔθνος γιὰ χιλιάδες χρόνια, ἀπὸ χείλη σὲ χείλη καὶ ἀπὸ πατέρα σὲ παιδί». Ὁ Ἐλ. Βενιζέλος ἐπίσης ἔγραψε: «Πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι ἡ γλῶσσα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ ἡ καθαρὰ καὶ ἡ δημοτικὴ εἶναι μία γλῶσσα ἑλληνική, αὐτή, αὕτη ἡ ἀρχαία ἐν τῇ ἐξελίξει τὴν ὁποίαν ὑπέστη». Ὁ Σεφέρης «Ἀπὸ τὴν ἐποχὴ ποὺ μίλησε ὁ Ὅμηρος ὡς τὰ σήμερα, μιλοῦμε, ἀνασαίνουμε καὶ τραγουδοῦμε μὲ τὴν ἴδια γλῶσσα». Καὶ ὁ Κοραής : «ὅποιος χωρὶς τὴν γνῶσιν τῆς Ἀρχαίας ἐπιχειρεῖ νὰ μελετήση καὶ ἑρμηνεύση τὴν νέαν ἢ ἀπατᾶται ἢ ἀπατᾶ».

Κι ἂν χρειάζεται τὴν Ἀρχαία Ἑλληνικὴ Γλῶσσα ὁ κόσμος, ἡ ἀπάντηση εἶναι εὔκολη. Ἡ Μαριάννα Μὰκ Ντόναλτ, Καθηγήτρια στὸ Παν/μιο Irvine τῆς Καλιφόρνιας, ποὺ ἔχει καταγράψει τὰ διασωθέντα ἔργα τῶν ἀρχαίων καὶ τῶν Βυζαντινῶν συγγραφέων στὸν Θησαυρὸ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας λέει γιὰ τὴν γλῶσσα μας : «Ἡ γνώση τῆς Ἑλληνικῆς εἶναι ἀπαραίτητο θεμέλιο ὑψηλῆς πολιτιστικῆς καλλιέργειας». Ὁ Πρύτανης τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Παν/μίου Παρισίων J. Vandryes δήλωσε, ἐπίσης, γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ Γλῶσσα ὅτι «οὐδέποτε σφυρηλατήθηκε ὡραιότερο ἐργαλεῖο γιὰ νὰ ἐκφραστεῖ ἡ ἀνθρώπινη σκέψη». Ἡ Ἔλεν Κέλερ εἶπε « ἂν τὸ βιολὶ εἶναι τὸ τελειότερο μουσικὸ ὄργανο, ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα εἶναι τὸ βιολὶ τοῦ ἀνθρώπινου στοχασμοῦ». Καὶ πολλοὶ ἄλλοι ξένοι διανοητὲς ἔχουν ἐκφραστεῖ ἀναλόγως.

Τί θὰ ἦταν ἡ παγκόσμια διανόηση χωρὶς τὴν Ἑλληνικὴ Γλῶσσα, μᾶς τὸ τονίζει ὁ Ἀριστείδης Κωνσταντινίδης στὸ λεξικογραφικό του ἔργο μὲ ἀντικείμενο τὶς 150.000 καὶ πλέον καταγεγραμμένες ἑλληνικὲς λέξεις ποὺ περιέχει ἡ Ἀγγλικὴ γλῶσσα καὶ ἡ διεθνὴς ἐπιστημονικὴ ὁρολογία, πλὴν τῶν κλάδων τῆς Βοτανολογίας τῆς Χημείας καὶ τῆς Ζωολογίας. Σύμφωνα μὲ τὴν ἔρευνά του, στὰ διάφορα ἀγγλικὰ λεξικὰ τὸ 15-25% τῶν λέξεων, ἀνάλογα μὲ τὸ λεξικό, εἶναι ἑλληνικές. Ἡ ἐτυμολογία εἶναι τῶν ξένων συγγραφέων τῶν λεξικῶν καὶ ὄχι τοῦ Κωνσταντινίδη, ποὺ διαπιστώνει ὅτι σὲ πολλὲς περιπτώσεις τὰ λεξικὰ στέκονται στὴν λατινικὴ ρίζα, χωρὶς νὰ ἀναφέρουν ὅτι ἡ λέξη προέρχεται ἀπὸ τὴν ἑλληνική. Τὸ 68% τῶν ὅρων τῆς Ἰατρικῆς, ἁπλῶν ἢ σύνθετων, εἶναι ἑλληνικοί, στὴν Ζωολογία τὸ 61%. Καὶ ἀκόμα κάτι: Ἡ ἀγγλικὴ ἔχει πλουτίσει τὴν παγκόσμια τεχνολογία μὲ τεχνικοὺς κυρίως ὅρους. Ἡ φτώχεια της φαίνεται καὶ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι πλέον γιὰ νὰ ὀνομάσουν κάτι καινούργιο χρησιμοποιοῦν ἀρκτικόλεξα π.χ. ΑIDS.

Εἶναι λοιπὸν ἀναγκαία ἡ Ἀρχαία Ἑλληνικὴ καὶ γιὰ τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ γιὰ τὸν κόσμο. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Ὀργανισμός μας ἀντιμετωπίζει ὡς ἑνιαῖο θέμα τὴν ἀρχαία καὶ τὴν νέα Ἑλληνικὴ Γλῶσσα. Δείχνουμε ἐνδιαφέρον καὶ ἐνισχύουμε τὴν ἐκμάθησή της ὅπου μποροῦμε ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀναφέρω τὴν Κάτω Ἰταλία, (Ἀπουλία, Καλαβρία, Σικελία), τὴν Οὐκρανία, τὴν Γεωργία, τὴν Βόρειο Ἤπειρο, τὰ Σκόπια, ἀλλὰ καὶ τὴν διδασκαλία τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς ὅπου ἐπίσης μποροῦμε. Ἔτσι ἐξηγεῖται καὶ τὸ πολὺ πρώιμο ἐνδιαφέρον μας γιὰ τὴν καθιέρωση πανελλήνιου ἐτήσιου διαγωνισμοῦ στὰ σχολεῖα τόσο τὰ δικά μας, ὅσο καὶ τῆς Εὐρώπης καὶ τοῦ Μεξικοῦ, γιὰ τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικά, ποὺ τελικὰ ξεκινήσαμε τὸ 1997 καὶ γιὰ κάποια χρόνια διεξήχθη μόνο ἀπὸ τὸν Ὀργανισμό μας μὲ τόση ἐπιτυχία, ὥστε νὰ χαρακτηριστεῖ ὡς θεσμὸς καὶ ἀπὸ τὸν τότε Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας κ. Κων/νο Στεφανόπουλο, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν τωρινό, κύριο Κάρολο Παπούλια. Ἀργότερα ὁ διαγωνισμὸς αὐτὸς διοργανώθηκε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας σὲ συνεργασία μὲ τοὺς φορεῖς τῆς Πανελλήνιας Ἕνωσης Φιλολόγων, τῆς Ἑταιρείας Ἑλλήνων Φιλολόγων, τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ἰνστιτούτου, τῆς Ἑλληνικῆς Γλωσσικῆς Κληρονομιᾶς, τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Πολιτιστικοῦ Κέντρου Δελφῶν καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ μας καὶ τελικὰ καταργήθηκε ἀπὸ τὴν κ. Διαμαντοπούλου, πιστεύω ὄχι γιὰ λόγους οἰκονομικούς.

Στὶς δραστηριότητες ἐπίσης τοῦ Ὀργανισμοῦ μας περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἔκδοση τοῦ περιοδικοῦ μας μὲ τίτλο «ΕΛΛΗΝΙΚΗ, ΔΙΕΘΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑ» τὸ ὁποῖο πλέον ἐκδίδεται ἠλεκτρονικά, γιὰ οἰκονομικοὺς λόγους, καθὼς καὶ ἡ πραγματοποίηση ἀπὸ τὸ 1989 καὶ ἑξῆς, γλωσσικῶν συνεδρίων μὲ διαφορετικὸ πάντοτε θέμα. Τὸ τελευταῖο αὐτὸ συνέδριο ἔγινε στὸ Μεσολόγγι, τὸ 2008.

Ἀποτελεῖ, λοιπόν, καὶ ἡ σημερινὴ ἡμερίδα μέρος τῶν δραστηριοτήτων μας καὶ πιστεύουμε ὅτι θὰ σημειώσει τελικὰ ἐπιτυχία. Νὰ πῶ ἀκόμα κάτι: ὁ πόλεμος ποὺ γίνεται κατὰ τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν, νὰ θυμηθοῦμε τὶς πρόσφατες δηλώσεις τῆς κ. Ρεπούση, ἔχει κι ἕνα καλό: συσπειρώνει τοὺς πνευματικοὺς ἀνθρώπους καὶ εὐαισθητοποιεῖ τὸν ἁπλὸ κόσμο γιὰ νὰ συνειδητοποιήσει ὅτι πολεμᾶται λυσσαλέα κάθε τί ἑλληνικό. Ἂν μὴν γελιῶνται, ἡ Ἑλληνικὴ Γλῶσσα δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ πεθάνει κι ἂν εἶναι ἡ γλῶσσα ἑνὸς μικροῦ πληθυσμιακὰ λαοῦ. Ἡ μακροβιότερη γλῶσσα τοῦ πλανήτη θὰ ἐπιζήσει τῆς πολεμικῆς ποὺ δέχεται. Σᾶς εὐχαριστῶ.

* Ὁ Βασίλειος Σηφακάκης εἶναι B΄ Ἀντιπρόεδρος τοῦ ΟΔΕΓ.