ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΕ ΞΕΝΟΥΣ - ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ «ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ»

τῆς Β. Καβάγια*

Στὸ ἐρώτημα τῆς Ἡμερίδας γιὰ τὸ ἐὰν χρειάζονται σήμερα τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ στὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν Κόσμο, θὰ δώσω τὴν δική μου θετικὴ ἀπάντηση, λέγοντας ὅτι στὸ Σχολεῖο μας ἔχουμε Ξένους Ἐνήλικες σπουδαστές, ποὺ ἔρχονται στὴν Ἑλλάδα γιὰ νὰ μάθουν Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ ἢ γιὰ νὰ βελτιώσουν τὸ ἐπίπεδό τῶν γνώσεών τους.

Τὸ Σχολεῖο Ἑλληνικῶν «Μέγας Ἀλέξανδρος» λειτουργεῖ ἀπὸ τὸ 1972 καὶ βασική του δραστηριότητα εἶναι ἡ Διδασκαλία Νέων Ἑλληνικῶν σὲ Ξένους, γιὰ ὅλα τὰ ἐπίπεδα Ἑλληνομάθειας, σὲ Τμήματα καὶ Ἰδιαίτερα Μαθήματα, καθ’ ὅλη τὴν διάρκεια τοῦ χρόνου.

Ἐπιπλέον, ὀργανώνει Εἰδικὰ Προγράμματα γιὰ διδασκαλία Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν, γιὰ Ξένους ποὺ ἤδη τὰ γνωρίζουν σὲ κάποιο ἐπίπεδο.

Στὰ Προγράμματα αὐτά, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν διδασκαλία γλώσσας, ἐνσωματώνει διάφορες δραστηριότητες, ὅπως ἐπισκέψεις σὲ μουσεῖα, διαλέξεις γιὰ τὴν ἑλληνικὴ ἱστορία, μουσικὴ καὶ λογοτεχνία, μαθήματα ἑλληνικῶν χορῶν, παρακολούθηση ταινιῶν, περίπατους καὶ φαγητὸ σὲ παραδοσιακὲς ἀθηναϊκὲς γωνιὲς κ.ἄ. Αὐτὸ συμβαίνει γιατὶ ὁ μαθητὴς ὀφείλει νὰ ἔχει μία πληρέστερη γνώση τῆς νοοτροπίας καὶ τῆς καθημερινότητας τῶν φυσικῶν ὁμιλητῶν τῆς Ἑλληνικῆς, πράγμα ποὺ συνεισφέρει στὴν ἀρτιότερη γνώση καὶ κατανόηση τῆς γλώσσας τους.

Κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο ὀργανώνονται καὶ τὰ μαθήματα στὰ Παραρτήματα τοῦ Σχολείου σὲ Θεσσαλονίκη καὶ Χανιὰ καὶ Χίο, προσπαθώντας νὰ ἀναδείξουμε σὲ κάθε τόπο τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα ποὺ τὸν κάνουν ξεχωριστό.

Παράλληλα μὲ τὴν διδασκαλία, ἐπιπλέον ἐπιδιώξεις μας εἶναι:

Α. ἡ παραγωγὴ Ἐκπαιδευτικοῦ Ὑλικοῦ (Βιβλία - multimedia cd) γιὰ ὅλα τὰ ἐπίπεδα Ἑλληνομάθειας

Β. ἡ συμμετοχή μας σὲ Εὐρωπαϊκὰ Προγράμματα σὲ συνεργασία μὲ Κλασικὰ Λύκεια, Πανεπιστήμια καὶ Ἐκπαιδευτικοὺς Ὀργανισμοὺς τῆς Εὐρώπης, ποὺ στοχεύουν:

στὴν παραγωγὴ ἐκπαιδευτικοῦ ὑλικοῦ (Νέα-Ἀρχαῖα-Εἰδικὰ Ἑλληνικὰ)

στὴν διάδοση τῆς Ἑλληνικῆς (Ὀδυσσέας, Τουριστικὰ Ἑλληνικά, Διάδοση τῆς εὐρωπαϊκῆς γλωσσικῆς ποικιλομορφίας) καὶ

στὴν δημιουργία ὑλικοῦ γιὰ μειονοτικὲς γλῶσσες (Γκρίκο)

ἡ συμμετοχή μας σὲ Συνέδρια καὶ Ἡμερίδες γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ Γλῶσσα ἐντὸς καὶ ἐκτὸς Ἑλλάδας

Σχετικές πληροφορίες υπάρχουν στην ἱστοσελίδα μας www.alexander-edu.org.

Τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ σὲ Ξένους

Σχετικὰ μὲ τὸ σημερινὸ θέμα, τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ σὲ Ξένους, εἶναι ἐκπληκτικὴ ἡ ζήτηση ποὺ σημειώνεται, τουλάχιστον στὸ δικό μας Σχολεῖο, καθὼς προσεγγίζει ἕνα 8-10%. Μιλᾶμε γιὰ Ξένους, ποὺ ζοῦν στὸ Ἐξωτερικό, ἑπομένως ἔρχονται στὴν Ἀθήνα γιὰ 2-3-4 ἑβδομάδες ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο γιὰ νὰ κάνουν τὰ μαθήματα αὐτά.

Πρόκειται γιὰ Μαθητὲς Κλασικῶν Λυκείων, Φοιτητὲς-Ἀποφοίτους Πανεπιστημίων Κλασικῶν Τμημάτων ἢ καὶ ἄλλους ποὺ θαυμάζουν τὴν Ἀρχαία Ἑλληνικὴ Γλῶσσα καὶ τὸν Ἀρχαῖο Πολιτισμό.

Ὅσον ἀφορᾶ τὶς Ἐθνικότητές τους, κατὰ πλειοψηφία εἶναι Ἀμερικανοὶ καὶ Γερμανοί.

Γιὰ τὸν λόγο αὐτό, ἀναπτύξαμε -ὡς ἐσωτερικὴ δουλειὰ τῶν Καθηγητῶν τοῦ Σχολείου- ἕνα Ἀναλυτικὸ Πρόγραμμα, ὥστε νὰ ἔχουμε κάτι ὡς σημεῖο ἀναφορᾶς στὰ μαθήματά μας.

Δημιουργήσαμε ἕνα Ἀναλυτικὸ Πρόγραμμα γιὰ τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικά, Ἀρχικοῦ Ἐπιπέδου, ποὺ νὰ καλύπτει 80 ὧρες διδασκαλίας - δηλ. 4 ἑβδομάδες μὲ ἐντατικὲς 4 ὧρες καθημερινῆς διδασκαλίας, καθὼς καὶ ἕνα ἀντίστοιχο Μέσου Ἐπιπέδου γιὰ ἄλλες 80 ὧρες ἐντατικῆς διδασκαλίας.

Τέλος, δημιουργήσαμε καὶ ἕνα πρότυπο διδασκαλίας γιὰ τὰ Ἐκκλησιαστικὰ Ἑλληνικὰ τῆς Καινῆς Διαθήκης, γιὰ τὸ Ἀρχικὸ Ἐπίπεδο, γιὰ 40 ὧρες διδασκαλίας - δηλ. 2 ἑβδομάδων.

Ὅλα αὐτά, ἀποτελοῦν ἐσωτερικὲς ἐργασίες τοῦ Σχολείου, ποὺ καλύπτουν τὶς μέχρι τώρα ἀνάγκες τοῦ κοινοῦ ποὺ ἀπευθύνεται σὲ ἐμᾶς.

Τὸ Ἐκπαιδευτικὸ Ὑλικὸ ποὺ χρησιμοποιοῦμε καὶ τὶς περισσότερες φορὲς ζητοῦν οἱ μαθητές μας εἶναι ἐνδεικτικὰ:

Ἀρριανοῦ Ἀλεξάνδρου Ἀνάβασις, Βιβλίο Α΄

Λουκιανοῦ Ἅπαντα

Πλάτωνος Πρωταγόρας, Πολιτεία, Φαίδων

Ξενοφῶντος Ἑλληνικὰ

Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ Γυμνασίου, ΟΕΔΒ

Ἡροδότου Ἱστορίαι

Αἰσώπου Μῦθοι

Ἀριστοτέλους Πολιτεία

Ἀποσπάσματα ἀπὸ τὴν Καινὴ Διαθήκη

Τὰ Νέα Ἑλληνικὰ σὲ Γνῶστες Ἀρχαίων

Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, ἔχουμε καὶ κοινό, ποὺ ζητάει τὸ ἀντίστροφο. Εἶναι δηλ. μαθητές, ποὺ γνωρίζουν Ἀρχαῖα Ἑλληνικὰ καὶ θέλουν νὰ μάθουν Νέα Ἑλληνικά.

Πρόκειται κυρίως ξανὰ γιὰ Μαθητὲς Κλασικῶν Λυκείων καὶ Φοιτητὲς - Ἀποφοίτους Πανεπιστημίων Κλασικῶν Τμημάτων, μὲ Ἐθνικότητες, πάλι κυρίως Γερμανοὺς καὶ Ἀμερικανούς. 

Στὴν περίπτωση αὐτή, ἀκολουθοῦμε προφανῶς τὸ Ἀναλυτικὸ Πρόγραμμα τοῦ Κέντρου Ἑλληνικῆς Γλώσσας γιὰ τὰ Νέα Ἑλληνικά, στὸ ὁποῖο προσαρμόζουμε τὸ Διδακτικὸ Ἐγχειρίδιο «Διαδρομὲς ἀπὸ τὰ Ἀρχαῖα στὰ Νέα Ἑλληνικά». Ἐξ ἄλλου, ὁδηγηθήκαμε στὴν δημιουργία αὐτοῦ τοῦ Ἐγχειριδίου, λόγω τῆς εἰδικῆς αὐτῆς κατηγορίας μαθητῶν, καθὼς θεωροῦμε ὅτι ἡ διαδικασία ἐκμάθησης διευκολύνεται κατὰ πολύ, μέσα ἀπό:

Α. τὴν ἀντιπαραβολὴ λεξιλογίου ἀρχαίας-νέας,

Β. τὴν ταυτόχρονη παρουσίαση γραμματικῶν καὶ συντακτικῶν φαινομένων, ὅπως αὐτὰ ἐξελίχθηκαν μέσα στὴν ἴδια γλῶσσα, καὶ

 Γ. τὴν παράθεση παράλληλων κειμένων μὲ τὸ ἴδιο θέμα (π.χ. 2 κείμενα, 1 τοῦ Στράβωνα καὶ 1 ἑνὸς σημερινοῦ Γεωγράφου ποὺ περιγράφουν τὴν ἴδια περιοχή).

Ὀλοκληρώνοντας, γίνεται σαφὲς ὅτι πρόκειται γιὰ μία δραστηριότητα ποὺ ἀποτελεῖ πρόσφορο ἔδαφος γιὰ ἔρευνα, συζητήσεις, ἀλλὰ καὶ δημιουργικὴ δουλειά, τόσο σὲ ἐπίπεδο σχεδιασμοῦ Ἀναλυτικῶν Προγραμμάτων καὶ δημιουργίας Ἐγχειριδίων ὅσο καὶ σὲ ἐπίπεδο διδασκαλίας.

* Ἡ Βασιλικὴ Καβάγια εἶναι Φιλόλογος μὲ Εἰδίκευση στὴν Διδασκαλία τῆς Ἑλληνικῆς ὡς Δεύτερης ἢ Ξένης Γλώσσας καὶ Διευθύντρια τοῦ Σχολείου Ἑλληνικῶν «Μέγας Ἀλέξανδρος».